تحفه : [ 4 ] ، [ آداب رعيت‌دارى بدن ] و اما طريقه و آداب رعيت‌دارى بدن ، پس آن است كه چون دانسته شد كه بدن مركب نفس است از براى طى نمودن منازل آخرت و رسيدن به مراتب دين و كمالات خود ، و آلت بروز يافتن صفات و تفاصيل كمالات او است ، پس بايد كه احسان به آن بنمايد و حق آن را از جهت حق نفس و حصول كمال و صلاح آن رعايت نمايد و قبل از استيفا نمودن نفس ، حظّ خود را از آن و رسيدن وقت اضمحلال ، كه روز موعود و اجل مسمّاى آن است ، آن را به هلاكت نيندازد و مضمحل نگرداند و فرمودهء خداوند را كه وَ أَنْفِقُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَ لا تُلْقُوا بِأَيْدِيكُمْ إِلَى التَّهْلُكَةِ وَ أَحْسِنُوا إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُحْسِنِينَ « 1 » در حق آن فراموش نكند . و معناى آن است كه انفاق بنماييد بر بدن و قالب خود و بر غير آن از چيزهاى كه انفاق مال در آن‌ها ممدوح است و بايد كه نمود ، لكن به طورى كه در راه خدا و در حفظ نفس و مراتب دين و كمالات آن باشد نه در غير آن ، و بدن و قالب خود را قبل از روز موعود و اجل مسمّاى آن به دست خود و به فعل و كردار خود به تهلكه و اضمحلال نيندازيد ، و احسان به قالب و بدن و به نفس خود بنماييد ، به درستى كه خداوند دوست مىدارد اشخاصى را كه احسان‌كنندهء به بدن و به نفس مىباشند ؛ چون‌كه با وجود احسان به آن‌ها هرآينه نفس به كمالات دينيهء خود مىرسد و متخلق به اخلاق اللّه و متصف به صفات اللّه مىگردد و در اين وقت ، محبوب خداوند مىشود . پس از جملهء آداب رعيت‌دارى بدن و طريق احسان نمودن به آن و حق‌گزارى آن از جهت احسان به نفس و حق‌گزارى آن ، آن است كه حفظ مزاج آن را به مراعات نمودن اكل و شرب و خوراك و غذاى آن بنمايد بر وجهى كه مؤدّى به صحت و اعتدال مزاج اصلى و خلقى آن باشد ، و آن را از آن‌چه منافى صحت و اعتدال او است دور نمايد و طبابت آن را ، يعنى آداب طبّ جسمانى ، در حق آن رعايت كند و حرارت نارى آن را به برودت هوايى و برودت هوايى را به حرارت نارى و رطوبت آبى را به

--> ( 1 ) . بقره : 195 .